پوستر مجله

بررسی جامع فناوری‌های نوین در تصفیه آب تولیدی همراه نفت: از رویکردهای غشایی تا فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته و بازیابی منابع
دوره 1، شماره 1 (پاییز)، 1404، صفحات 1 - 15
نویسندگان : محمد علی جبرائیلی* 1
1- کارشناسی مهندسی نفت، دانشگاه صنعت نفت واحد اهواز، اهواز، ایران
چکیده :
آب تولیدی همراه نفت (Produced Water) بزرگترین جریان پسماند حاصل از صنایع نفت و گاز در سراسر جهان محسوب می‌شود که حجم روزانه آن به بیش از ۴۰ میلیون مترمکعب می‌رسد. این آب دارای شوری بسیار بالا (کل جامدات محلول تا ۴۰۰,۰۰۰ میلی‌گرم در لیتر)، ترکیبات آلی پیچیده، هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای، فلزات سنگین و مواد رادیواکتیو طبیعی است که تصفیه آن را به چالشی اساسی تبدیل کرده است. این مقاله مروری به بررسی سیستماتیک فناوری‌های نوین تصفیه آب تولیدی با تأکید بر رویکردهای یکپارچه و پایدار می‌پردازد. فناوری‌های غشایی پیشرفته شامل اسمز معکوس، نانوفیلتراسیون با غشاهای کامپوزیت حاوی نانوذرات، و اسمز رو به جلو با غشاهای حاوی چارچوب‌های آلی-فلزی تیتانیوم مورد تحلیل قرار می‌گیرند. فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته از جمله ازن‌زنی، فرآیند فنتون، فتوکاتالیست ناهمگن و اکسیداسیون پرسولفات برای تخریب آلاینده‌های آلی مقاوم بررسی می‌شوند. فناوری‌های حرارتی نوظهور مانند نمک‌زدایی انجمادی کسری و تبخیر حرارتی افقی با قابلیت بازیابی مواد معدنی ارزشمند (لیتیوم، ید، برم، استرانسیم) تحلیل می‌گردند. نتایج نشان می‌دهد که سیستم‌های ترکیبی غشایی-حرارتی با پیش‌تصفیه مناسب می‌توانند تا ۹۹٪ یون‌ها را حذف کرده و آب تصفیه شده قابل استفاده در کشاورزی، تزریق به مخازن یا آبیاری فضای سبز تولید نمایند. رویکرد اقتصاد چرخشی مبتنی بر بازیابی همزمان آب و مواد معدنی ارزشمند، ضمن کاهش هزینه‌های دفع تا ۵۵٪، پتانسیل درآمد سالانه تا ۸۲۰,۰۰۰ دلار در هر چاه را فراهم می‌کند. این مقاله با ارائه یک نقشه راه جامع برای طراحی و بهینه‌سازی سیستم‌های تصفیه یکپارچه، زمینه را برای حرکت از رویکرد دفع پسماند به سمت مدیریت پایدار منابع در صنعت نفت فراهم می‌آورد.